ΑΓΙΟΥΡΒΕΔΑ, Η Τέχνη της Ζωής - Σχόλια

Αρχικά, όταν η εταιρία διανομής της ταινίας-ντοκιμαντέρ ζήτησε τη στήριξη της ΕΛ.Ε.Μ.Ε.Ε.Α. στην προβολή ταινίας και μας παρουσίασε το θεματικό περιεχόμενο της, είχα επιφυλάξεις για το αν και κατά πόσο θα ήταν καλό να παρουσιαστεί τώρα αυτή η ταινία-ντοκιμαντέρ στο Ελληνικό κοινό. Αυτό διότι ζώντας αρκετό καιρό στην Ινδία κοντά σε αγιουρβεδικούς γιατρούς και θεραπευτές, σε διαφόρων τύπων θεραπευτήρια, spa, κλινικές και νοσοκομεία που εφαρμόζουν αυτό το παραδοσιακό σύστημα υγείας, έχω την πεποίθηση πως όλη αυτή η εμπειρία είναι πολύ δύσκολο να μεταφερθεί σωστά, εάν κάποιος δεν έχει σε κάποιο βαθμό προσωπική εμπειρία και αφού πρώτα δεν έχει αναπτύξει την ανάλογη συνειδητότητα.  Στην συνέχεια εγώ και πολλοί άλλοι σκεφτήκαμε πως ίσως η προβολή της ταινίας να είναι μια ευκαιρία να ανέβουν στην επιφάνεια και να θιγούν πράγματα και καταστάσεις που στο τέλος με σωστή ενημέρωση, προάσπιση και προστασία μπορεί να συντελέσουν στην καλύτερη φήμη της επιστήμης της Αγιουρβέδα και έτσι αποφασίσαμε ως ΕΛ.Ε.Μ.Ε.Ε.Α. να στηρίξουμε την προβολή αυτής της ταινίας.

Έχοντας τώρα παρακολουθήσει αυτήν την ταινία-ντοκιμαντέρ, ομολογώ πως δικαιώθηκα διότι η ταινία αυτή προσωπικά και με το υπόβαθρο που κατέχω, κρίνω ότι είναι καλή. Βέβαια, θα μπορούσε να είναι ακόμη καλύτερη. Όσοι παρακολούθησαν την ταινία και είναι σε κάποιο βαθμό συνειδητοποιημένοι και ξέρουν να ξεχωρίζουν, σίγουρα θα πάρουν τα μηνύματα που πρέπει. Αλλά για όσους δεν είναι, ενδεχομένως αυτοί να μείνουν με την εντύπωση πως η Αγιουρβέδα είναι ένα απαρχαιωμένο παραδοσιακό σύστημα θεραπευτικής, πιθανότατα «τριτοκοσμικό», που χρησιμοποιεί πολύ «λάδι και λάσπη». Και βέβαια δεν είναι έτσι…
Κρίνω ότι εάν οι παραγωγοί της ταινίας φρόντιζαν να προλάβουν όλες αυτές τις σκέψεις, ενδεχομένως και να προέβαλαν τα στοιχεία εκείνα που θα τοποθετούσαν την επιστήμη αυτή στη θέση που της αρμόζει στον Δυτικό κόσμο.

Μπορεί το αγιουρβεδικό σύστημα ως ιθαγενές παραδοσιακό σύστημα υγείας της Ινδίας να εφαρμόζεται και στη λαϊκή βάση της χώρας αυτής αλλά παράλληλα εφαρμόζεται και σε πολυτελή spa, κλινικές, νοσοκομεία τόσο της χώρας αυτής όσο και πολλών άλλων χωρών σε διεθνές επίπεδο. Κατά την άποψή μου, θα μπορούσαν να υπάρχουν στην ταινία αυτή στοιχεία, όχι τόσο για μένα και για όσους έχουμε τη σχετική γνώση και εμπειρία, αλλά γι’ αυτούς που τα δεδομένα κρίσης τους είναι πιο «συμβατικά». Αυτό διότι υπάρχουν πολύ καλά στοιχεία και επιχειρήματα που μπορούν να πείσουν τον καλοπροαίρετο, ανήσυχο, «συμβατικό» αναζητητή.

Ειδικότερα, στην ταινία παρουσιάσθηκαν σκηνές εφαρμογής του αγιουρβεδικού συστήματος στα οικονομικά αδύναμα στρώματα του Ινδικού λαού. Η Ινδία είναι μια χώρα όπου συναντώνται πολλά «άκρα» και αυτό δεν είναι τυχαίο. Υπάρχει λοιπόν η μεγάλη φτώχεια, όπως δεν τη βιώνει η «Δύση» και ο πλούτος που όμως σπάνια συναντούμε και όλα αυτά στο πλαίσιο μιας πνευματικότητας που σχεδόν τα απομυθοποιεί. Έτσι ο φτωχός δεν είναι μίζερος και ο πλούσιος δεν είναι επαρμένος. Σ’ αυτήν τη φτώχεια την «καταρρακωμένη» λοιπόν, εφαρμόζεται ένα σύστημα όπου ο γιατρός ή ο θεραπευτής θα πρέπει να εξετάζει 100 ή 150 άτομα την ημέρα, σχεδόν δωρεάν ή κερδίζοντας μια υποτυπώδη αμοιβή. Παρά την ύπαρξη όλων αυτών των αντίξοων συνθηκών, συντελούνται θεραπείες και τελικά ο άνθρωπος ανακουφίζεται από τον πόνο και την αρρώστια.  Δεν είναι καταπληκτικό αυτό;

Όταν για πρώτη φορά ρώτησα κάποιον vaidya (αγιουρβεδικό γιατρό) γιατί δεν τηρούνται πάντα κάποιοι κανόνες υγιεινής, μου απάντησε πως οι συγκεκριμένοι άνθρωποι δεν τους έχουν ανάγκη και δεν τους απαιτούν. Έχουν το ανάλογο δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα. Τόσο απλό! Βέβαια, όταν όλα αυτά πρέπει να εφαρμοστούν σε άλλες ομάδες ανθρώπων ή άλλα πρότυπα χωρών, τότε τα πράγματα και οι κανόνες υγιεινής θα πρέπει σίγουρα να αλλάζουν. Πράγματι, ακόμα και στην Ινδία, υπάρχουν  κλινικές, νοσοκομεία, spa, τα οποία εφαρμόζουν το θεραπευτικό σύστημα της Αγιουρβέδα κατά τέτοιο τρόπο και με τέτοιους κανόνες υγιεινής που  «ντρέπεται κανείς να μπει μέσα στον χώρο αυτό». Βέβαια, εκεί οι ασθενείς δεν αντιστοιχούν 150 σε 1 γιατρό και ούτε η επίσκεψη κοστίζει 1 Ευρώ. Ομολογώ ότι και για μένα ισχύουν οι πιο «ισορροπημένες» καταστάσεις, όπου τηρείται  όμορφο πάντρεμα της παράδοσης με τις σύγχρονες απαιτήσεις και ειδικότερα αυτές του Δυτικού κόσμου.

Αυτά λοιπόν τα στοιχεία δεν έγιναν κατανοητά στην ταινία και το κυριότερο δεν σχολιάσθηκαν κατά την παρουσίασή της, γεγονός που κατά τη γνώμη μου ήταν και το μεγαλύτερο ατόπημα. Δόθηκαν λάθος εντυπώσεις και κατευθύνσεις. Η επιστήμη της Αγιουρβέδα φυσικά δεν ανήκει σε κανέναν και ούτε μπορεί να αποδοθεί έτσι απλά στον Δυτικό κόσμο. Είναι ένα παραδοσιακό σύστημα υγείας 6000 και πλέον ετών και έχει μια εν γένει δυναμική που απλώς εμπνέει κάποιους να το υπηρετούμε ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Οι μεγάλοι δάσκαλοι και ειδήμονες αυτής της επιστήμης να είσθε σίγουροι ότι βρίσκονται στη χώρα προέλευσής της, την Ινδία (όχι βέβαια πως όλοι όσοι παρουσιάζονται έτσι είναι και αυθεντικοί). Αυτό διότι η Αγιουρβέδα πέρα από αρχές και νόμους απαιτεί μια συγκεκριμένη συνειδητότητα και πνευματικότητα, μια δυναμική που δεν σπουδάζεται αλλά είναι ένα βίωμα ζωής.

Με βάση την προσωπική μου εμπειρία έχω να σας πω ότι παρότι τις τελευταίες δεκαετίες η σοφία της Αγιουρβέδα μεταφέρεται στη Δύση, υπάρχουν κάποια στοιχεία που οι Δάσκαλοι της Ανατολής δεν μετέφεραν στους Δυτικούς και αυτά κάνουν τις διαφορές. Ένας αυθεντικός vaidya θα «αισθανθεί» τον αγιουρβεδικό «σφυγμό» και είναι σαν να κάνει αξονική και μαγνητική τομογραφία μαζί. Αλλά αυτή είναι μία «τέχνη» πολύ μακριά από εμάς. Οι «αγιουρβεδικοί» γιατροί ή θεραπευτές της Δύσης (που είναι ευτύχημα που υπάρχουν) βεβαίως μπορεί να γνωρίζουν πολλές πρακτικές και τεχνικές της επιστήμης αυτής αλλά θα πρέπει πάντα να τα συνδυάζουν με τα σύγχρονα δεδομένα και πολύ καλά θα κάνουν. Παράλληλα βέβαια θα πρέπει να αναγνωρίζουν και να σέβονται τη βαθύτερη γνώση κάποιων vaidyas.

Καθόσον και οι ανταλλαγές γνώσεων είναι σημεία των καιρών, ας εμπνευστούμε, ενημερωθούμε, ο καθένας μέσα από τον δικό του ρόλο, τον δικό του τόπο όσο το δυνατό καλύτερα, έτσι ώστε το «δια ταύτα» να είναι η πνευματική μας εξέλιξη και η ταυτόχρονη προσφορά μας στο Σύνολο…
Αν λοιπόν δει κανείς την ταινία, λαμβάνοντας λίγο υπόψη τα παραπάνω ίσως τελικά μπορέσει να κατανοήσει καλύτερα αυτό το τόσο ενδιαφέρον αλλά και αληθινό παραδοσιακό σύστημα φυσικής υγείας.